Premier ratuje nominacje asesorskie po sporze z prezydentem. Kontrasygnata ma uchronić sądy przed chaosem

Konstytucyjny spór o nominacje asesorów

Premier Donald Tusk podpisał w środę 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich, które wcześniej wręczył prezydent Nawrocki. Szef rządu uznał, że prezydent pominął konstytucyjny obowiązek uzyskania kontrasygnaty premiera, co mogłoby podważyć legalność wszystkich orzeczeń wydanych przez tych asesorów. Krajowa Rada Sądownictwa w stanowisku z 29 lipca jednoznacznie wskazała, że zgodnie z artykułem 144 Konstytucji akty urzędowe prezydenta niewymienione w tym przepisie wymagają kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów.

Prezesi sądów, kierując się tym stanowiskiem, odesłali do KRS nominacje bez kontrasygnaty, aby mogły zostać przekazane premierowi. Tusk, podpisując dokumenty, dopełnił wymogu konstytucyjnego, ratując tym samym legalność powołań. Jak podkreślił, „stara się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań, w tym przypadku działań prezydenta Nawrockiego”. To pierwszy tak jawny przypadek w historii III RP, gdy głowa państwa celowo pominęła ten obowiązek.

„Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję – po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Odciążenie sądów i ochrona orzeczeń

Dzięki legalnym nominacjom 200 asesorów będzie mogło orzekać w polskich sądach, zanim jeszcze otrzymają nominacje sędziowskie. Jak wyliczył premier, ta grupa może rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw, co znacząco odciąży przeciążone sądy rejonowe i okręgowe. To realna pomoc dla obywateli, którzy czekają na wyroki miesiącami, a często latami.

Gdyby kontrasygnata nie została złożona, wszystkie orzeczenia wydane przez tych asesorów mogłyby zostać uznane za nieważne. Oznaczałoby to chaos prawny – setki tysięcy spraw trzeba byłoby rozpatrywać od nowa, a strony postępowań poniosłyby ogromne straty. Premier przypomniał, że jako szef rządu otrzymywał do kontrasygnaty tego typu dokumenty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy, i zawsze dopełniał tego obowiązku.

„Dramat tej sytuacji polega na tym, że dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Bezpieczeństwo energetyczne podczas upałów

Premier odniósł się także do fali upałów, która przetacza się przez Polskę. Podczas spotkania z przedstawicielami sektora energetycznego oceniono ryzyko wystąpienia blackoutu. Mimo rekordowych temperatur i ograniczenia pracy części bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu z powodu niewystarczającej ilości wody do chłodzenia, sytuacja jest stabilna. Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe jednostki pozostające w rezerwie.

Premier podkreślił, że Polska rozwija zdywersyfikowany model energetyczny, oparty na różnych źródłach energii, w tym na OZE. W czasie upałów, gdy część elektrowni musi ograniczać produkcję, fotowoltaika dostarcza rekordowe ilości energii, zwiększając bezpieczeństwo systemu. Dalsze inwestycje powinny koncentrować się na rozwoju lądowej energetyki wiatrowej oraz morskich farm wiatrowych. Polska korzysta też z europejskiego rynku energii, importując ją m.in. z Niemiec, Szwecji i Czech, co zapewnia ciągłość dostaw.

„Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Bezpieczeństwo pracowników w upał – apel premiera

Premier zwrócił uwagę na zagrożenie dla zdrowia i życia związane z wysokimi temperaturami, szczególnie osób pracujących w ciężkich warunkach. Już rano zaapelował do pracodawców o szczególną ostrożność i zadbanie o bezpieczeństwo pracowników. Przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. To nie są żarty – podczas ostatniej fali upałów w lipcu doszło do zgonu w jednym z zakładów.

Tusk podkreślił, że Polacy nie mają dużego doświadczenia z takimi temperaturami, dlatego rozporządzenie będzie instruktażem, ale też zobowiązaniem dla pracodawców. Zaapelował o zapoznanie się z nowymi przepisami i wykorzystanie ich jako wskazówek do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Wysokie temperatury mogą być śmiertelnie niebezpieczne, dlatego tak ważne jest, aby zarówno pracodawcy, jak i pracownicy stosowali się do zaleceń.

„To nie są żarty. Mieliśmy do czynienia ze zgonem w czasie ostatniej fali upałów w lipcu w jednym z zakładów. Sprawa dotyczy prawie wszystkich w Polsce. My nie mamy za dużo doświadczeń z takimi temperaturami”.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Co to oznacza dla mieszkańców Police i regionu?

Decyzja premiera o kontrasygnacie nominacji asesorskich ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie sądów w naszym regionie. Sąd Rejonowy w Policach, podobnie jak inne sądy w województwie zachodniopomorskim, boryka się z ogromnymi zaległościami. Mieszkańcy Police często czekają na rozprawy cywilne czy karne nawet kilka lat. Dzięki nowym asesorom, którzy trafią do sądów w Szczecinie, Goleniowie czy samych Policach, czas oczekiwania na wyroki może się znacząco skrócić.

To także ważna informacja dla lokalnych przedsiębiorców, którzy toczą spory gospodarcze, oraz dla rodzin czekających na orzeczenia w sprawach alimentacyjnych czy opiekuńczych. Sprawny wymiar sprawiedliwości to nie tylko kwestia komfortu, ale także bezpieczeństwa prawnego mieszkańców i firm. Warto też pamiętać, że w okresie wakacyjnym, gdy wiele osób pracuje na zewnątrz – na budowach, w rolnictwie czy w ogrodnictwie – apel premiera o bezpieczne warunki pracy nabiera szczególnego znaczenia. Lokalni pracodawcy z Polic i okolic powinni bezwzględnie przestrzegać przepisów dotyczących temperatury w miejscu pracy, aby uniknąć tragedii podobnych do tej z lipca.

Kluczowe fakty w skrócie

• 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera Donalda Tuska w środę
• 10–11 tysięcy spraw miesięcznie mogą rozpatrywać nowi asesorzy
• 29 lipca – stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie kontrasygnaty
• Artykuł 144 Konstytucji – podstawa prawna wymogu kontrasygnaty
• 2 elektrownie (Kozienice, Połaniec) ograniczyły pracę z powodu upałów
• 0 ryzyka blackoutu – potwierdzone przez premiera i PSE
• 1 zgon podczas lipcowej fali upałów w zakładzie pracy